Fitch Ratings 5 октябрь куни «Orient Finans» ХАТБнинг хорижий ва миллий валютадаги эмитентнинг узоқ муддатли дефолт рейтингларини (IDR – Issuer Default Rating) «B+» даражасида эълон қилди. Шунингдек, банкнинг барқарорлик рейтинги (VR – Viability Rating) «b+», давлат кўмаги рейтинги (GSR – Government Support Rating) эса «кўмак йўқ» даражасида эълон қилинган. Қисқа муддатли IDR рейтинглари «B» даражасида белгиланган. Рейтинг қўмитасининг йиғилиши 14 сентябрь куни бўлиб ўтган.

Fitch баҳосига кўра, барқарор юқори даромадлилик ва капитал етарлилигининг юқори кўрсаткичлари банк фойдасига ишлайди.

Операцион муҳит баҳоси яхшиланган

Fitch бошқа ўзбек банклари бўйича сентябрдаги релизларида билдирганидек, бу ҳужжатда ҳам Ўзбекистон банклари учун операцион муҳит баҳосини «b»/«Ижобий»дан «b+»/«Барқарор»га кўтарганини қайд этган. Агентлик буни сўнгги икки йилда банк соҳасидаги ислоҳотлар, хусусан, тартибга солишнинг кучайиши ва илгаридан қолган рисклар бўйича олиб борилган ишлар билан изоҳлаган. Fitch фикрича, бу омиллар 2026 йилнинг биринчи ярмидаги юқори иқтисодий ўсиш (йиллик 8,5 фоиз) билан биргаликда банклар бизнесининг кенгайишига хизмат қилади ва ўрта муддатли истиқболда фойда ҳамда капитал шаклланишини қўллаб-қувватлайди.

Кичик бозор улуши, портфелнинг диверсификацияси

Ориент Финанс банк ўрта йирикликдаги хусусий банк бўлиб, 2026 йил биринчи ярми якунида соҳа активлари, кредитлари ва депозитларининг тахминан 2 фоизига эга бўлган. Банк кичик ва ўрта бизнес ҳамда чакана йўналишни устувор ривожлантирмоқда. Шу сабабли корпоратив кредитлар улуши 2024 йил охиридаги 65 фоиздан 2025 йил охирида ялпи кредитларнинг 59 фоизига тушган.

Даромадлилик бўйича етакчи

Операцион фойданинг риск бўйича тортилган активларга (RWA – Risk-Weighted Assets) нисбати сўнгги уч йилда Fitch рейтинг берадиган ўзбек банклари орасида энг юқори бўлиб келган: 2025 йилда 7,6 фоиз, 2024 йилда 7,7 фоиз. Бунга кенг соф фоиз маржаси (2025 йилда 11,3 фоиз) ва операцион самарадорлик хизмат қилган. Харажатларнинг даромадга нисбати 26 фоизни ташкил этган, бошқа банкларда бу кўрсаткич 40 фоиздан юқори. Агентлик 2026–2027 йилларда риск харажатлари ошиши сабабли даромадлилик бироз пасайишини, аммо юқорилигича қолишини прогноз қилмоқда.

Fitch асосий капитали (FCC – Fitch Core Capital) кўрсаткичи 2024 йил охиридаги 20 фоиздан 2025 йил охирида 23,5 фоизга кўтарилган. Бунга ички манбалар ҳисобидан капитал шаклланиши ва дивиденд тўловларининг мўътадиллиги сабаб бўлган. Регулятив асосий капитал етарлилиги (CET1) 2026 йил биринчи ярми якунида 21,4 фоизга етган, минимал талаб эса 8,5 фоиз. Агентлик 2026 йил охирига бориб FCC кўрсаткичи тахминан 26 фоизга ўсишини кутмоқда.

Депозитларда концентрация юқори

Агентлик ҳисоботида кўрсатилишича, банк асосан мижозлар маблағлари ҳисобига фондлашади: 2025 йил охирида улар фондлаштиришнинг 84 фоизини ташкил этган. Депозитлар асосан давлат ва корпоратив мижозларга тегишли ҳамда юқори концентрациялашган — 2026 йил биринчи ярми якунида 20 та энг йирик депозиторга мижозлар депозитларининг 56 фоизи тўғри келган. Кредитларнинг депозитларга нисбати 2025 йил охирида 114 фоиз бўлган, Fitch депозитлар ўсиши ҳисобига бу кўрсаткич 2026–2027 йилларда 100 фоизга яқинлашишини кутмоқда. Ликвид активлар нодавлат мижозлар депозитларининг 0,4 баробарини қоплаган.

Эслатиб ўтамиз, сентябрь ойида Fitch Ўзбекистондаги бешта банк — Капиталбанк, Ипотека-банк, TBC Bank Uzbekistan, ANORBANK ҳамда Ипак Йўли банкнинг рейтингларини қайта кўриб чиққан эди.