Марказий банк 2026 йил иккични чорак якунлари бўйича банк хизматлари сифатини ошириш ва мижозлар манфаатларини таъминлаш мақсадида банклар фаолияти юзасидан келиб тушган мурожаатларни таҳлилини эълон қилди. Мазкур таҳлил Марказий банкка тўғридан-тўғри ҳамда бошқа давлат органлари орқали келиб тушган мурожаатлар бўйича амалга оширилган. Индекс илк бор 2026 йил 22 июнь куни, биринчи чорак якунлари бўйича чоп этилган эди.

^{Иллюстрация: Марказий банк / AI}

Иккинчи чоракка нисбатан қараганда, еттита банк "ўнталик"даги ўрнини сақлаб қолган. Учта банк — Davr Bank (I чоракда 1,85), Tenge Bank (1,72) ва Агробанк (1,22) — рўйхатдан чиққан, уларнинг ўрнини Invest Finans Bank, Ипотека-банк ва Капиталбанк эгаллаган.

Марказий банк изоҳига кўра, рўйхат таркиби мурожаатлар сони ва фаол мижозлар сонига қараб ҳар чоракда ўзгариши мумкин. Чорак давомида 100 тадан кам мурожаат келиб тушган банклар индексга киритилмайди — шу сабабли рўйхатдан чиқиш кўрсаткичнинг яхшиланганини ҳам, мурожаатлар сони ҳисоблаш чегарасидан пастга тушганини ҳам англатиши мумкин.

Чоракдаги энг катта ўзгариш AVO Bank'да қайд этилган: индекс 2,16 дан 4,42 га, яъни 2,05 баробарга кўтарилган. Бу икки чорак учун энг юқори натижа ҳисобланади, биринчи чоракдаги энг юқори кўрсаткич 3,34 ни ташкил этганди.

TBC Bank кўрсаткичи 2,06 дан 2,63 га ошиб, бешинчи ўриндан тўртинчи ўринга "кўтарилган". Turonbank (1,25 дан 1,46 га) ва Asakabank (1,26 дан 1,28 га) кўрсаткичлари сезиларсиз ортган.

Пасайиш учта банкда кузатилган, хусусан, ижобий яхшиланиш Anor Bank'да қайд этилган (3,29 дан 1,84 га). Биринчи чоракда рўйхатга "бошчилик қилган" Бизнесни ривожлантириш банки кўрсаткичи 3,34 дан 2,78 га, Микрокредитбанк кўрсаткичи 3,23 дан 2,69 га тушган (яхшиланган).

Хулоса қилиб айтганда, иккинчи чоракда "ўнталик"нинг ўртача кўрсаткичи 2,14 дан 2,07 га пасайган.

Марказий банкнинг қайд этишича, индекс методологияси икки кўрсаткич нисбатига асосланади: банкнинг мурожаатлар сони бўйича бозор улуши ҳамда унинг мижозлар сони бўйича бозор улуши. Кўрсаткич қанча юқори бўлса, банкка мижозлар базасига нисбатан шунча кўп мурожаат тўғри келади.

Ҳисоб-китобда фаол мижозлар инобатга олинади — ҳисобот даврининг охирги санасига банкда жамғарма, муддатли ва талаб қилиб олингунча ҳисобварақ очган жисмоний шахслар ҳамда ҳисобварағи бор юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар.

Марказий банкнинг таъкидлашича, индекс банкнинг молиявий аҳволи ёки фаолиятининг барқарорлигини баҳоламайди.

Эслатиб ўтамиз, Марказий банк яқинда амалдаги нормаларга ўзгартириш киритган эди, унга кўра, энди банклар келиб тушган шикоятни ҳал қилиш билан чекланмай, ўша шикоят келиб чиққан сабабни топиши ва бартараф этиши шарт бўлади.