Moody's Ratings халқаро рейтинг агентлиги Ўзбекистондаги ўн олтита банкнинг кредит рейтингларини қайта баҳолади. Бунга сабаб — 2026 йил 25 июнда Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилгани ва прогнози "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилгани бўлди. Агентлик мамлакатдаги банк соҳаси учун шароит яхшиланганини таъкидлаган: иқтисодиёт барқарор ўсмоқда, инфляция пасаймоқда, институтлар мустаҳкамланмоқда, шу боис давлатнинг зарур ҳолатда банкларни қўллаб-қувватлаш имконияти ҳам кучайди. Айнан шу омиллар кўпчилик банк рейтингининг ошишига асос бўлди.
Қуйида ҳар бир банк бўйича рейтинг қандай ўзгаргани ва агентликнинг изоҳи қисқа тарзда келтирилган.
Ўзбекистон Миллий банки
Банкнинг депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз эса "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкнинг капитали, ликвидлиги ва фойдалилиги яхши даражада эканини, 2025 йилда яхши фойда олганини таъкидлагани. Банк 100 фоиз давлат мулки бўлгани ва мамлакатдаги энг йирик банк сифатида алоҳида аҳамиятга эга бўлгани учун, унинг рейтинги давлат рейтинги билан бир хил даражада белгиланади. Агентлик, шу билан бирга, банкнинг айрим йирик қарздорларга кўп боғлиқ эканини ва бозордан кўп қарз жалб қилишини камчилик сифатида қайд этган.
Агробанк
Банкнинг Депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз эса "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Агентлик банкнинг капитали барқарор эканини таъкидлаган бўлса-да, фойдалилиги ҳали ҳамон пастлигини ва эркин пул маблағлари унча катта эмаслигини қайд этган. Банк 100 фоиз давлат мулки бўлиб, қишлоқ хўжалигини қўллаб-қувватлаш бўйича алоҳида вазифани бажаргани учун, давлат томонидан юқори даражада қўллаб-қувватланиши кутилмоқда — айнан шу омил рейтингнинг кўтарилишига асосий сабаб бўлган.
Ўзсаноатқурилишбанк
Депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкнинг 2025 йилдаги молиявий натижалари яхшилангани, кредит портфелини тозалаш давом этаётган бўлса-да, фойда ўсганини таъкидлаган. Банкнинг бир қисм улуши Миллий инвестиция жамғармасига (UzNIF) ўтказилгани ва жамғарманинг Лондон биржасида рўйхатдан ўтгани унинг халқаро обрўсини оширди, деб баҳоланган. Давлатнинг банкдаги катта улуши ва иқтисодиётдаги муҳим роли рейтинг кўтарилишининг асосий омили бўлган.
Асака банк
Банкнинг депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Агентлик банкнинг муаммоли кредитлар улуши ҳали юқорилигини ва фойдалилиги заифлигини қайд этган. Шу билан бирга, давлат томонидан капитал киритиш, молиялаштиришда кўмак бериш каби доимий қўллаб-қувватлаш давом этаётгани, банкнинг давлат мулкчилигидаги улуши ва тизимдаги аҳамияти ошгани сабабли, қўллаб-қувватлаш даражаси илгаригидан ҳам кучлироқ баҳоланган.
Халқ банки
Банкнинг депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкнинг молиявий кўрсаткичлари сезиларли яхшиланганини таъкидлаган, хусусан, муаммоли кредитлар улуши анча камайгани, капитал заҳиралари мустаҳкамлангани, соф фойда эса сўнгги беш йилдаги энг юқори кўрсаткичга етгани алоҳида қайд этилган. Банк тўлиқ давлат мулки бўлиб қолиш баробарида имтиёзли ижтимоий кредитлаш ва пенсия тизимини бошқариш каби вазифаларни бажараётгани учун, давлат томонидан юқори даражада қўллаб-қувватланиши инобатга олинган.
Алоқабанк
Депозит рейтинги B1'дан Ba3'га кўтарилган, прогноз "барқарор" даражасида қолган. Агентлик банкнинг фойдалилиги пасайганини ва активлари тез ўсиши натижасида капиталга босим тушаётганини қайд этган. Бироқ давлатнинг банкдаги улуши 80 фоиздан ошиши ва банкнинг давлат кредит дастурларини амалга оширишдаги роли ортгани сабабли, давлат томонидан қўллаб-қувватланиш даражаси илгаригидан кучлироқ баҳоланан ва айнан шу омил рейтингнинг кўтарилишига олиб келган.
Микрокредитбанк
Банк депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банк капитали давлат томонидан мунтазам маблағ киритиш ҳисобидан яхшиланганини таъкидлаган, аммо муаммоли кредитлар улуши ва фойдалилиги ҳали заифлигини қайд этган. Банкнинг давлат мулкчилигидаги улуши ва кичик ҳамда ўрта бизнесга хизмат кўрсатиш бўйича алоҳида вазифаси давлат қўллаб-қувватлашининг юқори баҳоланишига асос бўлган.
Бизнесни ривожлантириш банки
Депозит рейтинги B1'дан Ba3'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Агентлик гарчи активлар сифати ва фойдалилик борасида муаммолар сақланиб қолаётган бўлса-да, банкнинг муаммоли кредитлар улуши сезиларли камайганини ва йил якунида зарардан фойдага чиққанини ижобий баҳолаган. Банк тўлиқ давлат мулки бўлиб, кичик ва ўрта бизнесни ривожлантиришда давлат вакили сифатида хизмат қилаётгани унинг рейтинги давлат қўллаб-қувватлаши ҳисобидан кўтарилишига асос бўлган.
Капиталбанк
Депозит рейтинги B1'дан Ba3'га кўтарилган, прогноз "ижобий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкнинг сўнгги йиллардаги молиявий натижалари мустаҳкам эканини, фойдалилиги юқори, ликвидлиги кенг ва молиялаштириш манбалари барқарор эканини таъкидлаган. Капитал етарлилиги ҳам сезиларли яхшилагани айтилган бўлса-да, аҳоли омонатлари бозорида катта улушга эга эканлиги банкнинг ўз кучи ҳисобига эришилган натижа сифатида баҳоланган.
Hamkorbank
Депозит рейтинги B1'дан Ba3'га кўтарилган, прогноз эса "ижобий" даражасида сақланиб қолган. Агентлик банкнинг молиявий кўрсаткичлари — активлар сифати, фойдалилик ва капитал етарлилиги бўйича бозордаги бошқа банклардан доимий устун келаётганини алоҳида таъкидлаган. Банк хусусий мулкчиликдаги банк бўлгани, давлат томонидан ҳеч қандай қўшимча қўллаб-қувватланмаани боис унинг юқори рейтинги тўлиқ ўз молиявий кучига асослангани қайд этилган.
Ипак Йўли банки
Банкнинг депозит рейтинги B1'дан Ba3'га кўтарилган, прогноз "барқарор" даражасида қолдирилган. Агентлик мутахассислари банкнинг барқарор даромади, яхши кредит сифати ва кучли капитал ҳолатини эътироф этган. Шу билан бирга, банкнинг кичик ва ўрта бизнесга кўп боғлиқлиги, чет эл валютасидаги кредитлари ва бозор маблағларига таянишининг юқорилигини камчилик сифатида қайд этган. Ипак Йўли банки ҳам хусусий банк бўлиб, унинг рейтинги давлат қўллаб-қувватлашисиз, тўлиқ ўз кўрсаткичлари асосида белгиланган.
Азия Альянс банк
Банкнинг депозит рейтинги B1 даражасида тасдиқланган, прогноз "барқарор" даражасида қолдирилган. Агентлик банкнинг фойдалилиги ва ликвидлиги яхши эканини, аммо капитали рақобатчиларига нисбатан бироз заифлашганини ва омонатлар базаси унча кенг эмаслигини таъкидлаган. Банк хусусий мулкчиликда бўлгани ва тизимда нисбатан кичик ўрин тутгани сабабли, унинг рейтингига давлат қўллаб-қувватлаши таъсир қилмаган.
InFinBank
Депозит рейтинги B1 даражасида тасдиқланган, прогноз эса "салбий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкнинг фойдалилиги яхшилаш йўналишида эканини, 2025 йилда имтиёзли акциялар чиқариб капиталини кучайтирганини таъкидлаган. Банкнинг молиялаштириш ва ликвидлик ҳолати кучли баҳоланган, аммо муаммоли кредитлар улуши ва уларнинг заҳира билан қоплаш даражаси ҳали етарли эмаслиги камчилик сифатида кўрсатилган.
Tenge Bank
Банк депозит рейтинги Ba3'дан Ba2'га кўтарилган, прогноз "барқарор" даражасида қолдирилган. Агентлик банкнинг капитали ва ликвидлиги кучли эканини таъкидлаган, аммо унинг бизнес модели ҳали шаклланиш босқичида эканини ва тезкор ўсиш режалари қўшимча рискларга олиб келишини қайд этган. Банк Қозоғистоннинг Halyk Bank компаниясига қарашли бўлгани учун, унинг рейтинги ушбу "она банк" томонидан қўллаб-қувватланиши эҳтимолига ҳам асосланган.
Octobank
Банкнинг депозит рейтинги B3 даражасида тасдиқланган, прогноз эса "салбий"дан "барқарор"га ўзгартирилган. Moody's банкка нисбатан очилган суд жараёни зарарсиз якунлангани муносабати билан прогнозни яхшилаган. Банкнинг капитали ва фойдалилиги яхши баҳоланган, аммо унинг пул ўтказмаларига кўп боғлиқлиги, мижозлар доираси торлиги ва тезкор ўсиш стратегияси рейтингни чеклаб турувчи омиллар сифатида қайд этилган. Банк хусусий мулкчиликда бўлгани ва тизимда кичик улушга эга бўлгани сабабли, рейтингига давлат қўллаб-қувватлаши таъсир қилмаган.
Garant bank
Депозит рейтинги Caa1 даражасида тасдиқланган, прогноз эса "ижобий" даражасида сақланган. Агентлик банкнинг ҳали ҳам зарарда фаолият юритаётган, муаммоли кредитлар улуши юқорилигини ва омонатлар базаси торлигини қайд этган. Шу билан бирга, 2024 йил охирида ўтказилган қўшимча капитал киритиш ва яхшиланаётган умумий шароит ҳисобидан, банкнинг фаолияти келгуси 12-18 ой ичида яхшиланиши мумкинлиги "ижобий" прогноз орқали ифодаланган.
Умуман олганда, давлат улуши катта бўлган банкларнинг рейтинги асосан суверен рейтинг ошиши ва давлат қўллаб-қувватлашининг кучайиши ҳисобидан кўтарилган. Хусусий банкларда эса рейтинг ўзгариши уларнинг ўз молиявий кўрсаткичларига боғлиқ равишда амалга ошган.
Moody's агентлигининг таъкидлашича, келгусида Ўзбекистоннинг суверен рейтингининг яна ошиши, давлат банкларининг рейтинги ҳам унга мос равишда кўтарилиши мумкин. Аксинча, суверен кредит ҳолати ёмонлашса ёки банкларнинг молиявий кўрсаткичлари сезиларли пасайса, рейтинглар пасайиши мумкин. Бироқ агентлик ҳозирча бундай хавфни кутмаётганини алоҳида таъкидлаган.
