Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 20 апрелдаги ПҚ-149-сон қарори билан «Асакабанк» АЖни хусусийлаштиришга тайёрлаш ва банк фаолиятини бозор тамойилларига мослаштириш бўйича кенг кўламли чора-тадбирлар тасдиқланди. Ушбу ҳужжат банкнинг операцион самарадорлигини ошириш ва тизимга стратегик инвесторларни жалб қилиш орқали рақобат муҳитини ривожлантиришни кўзда тутади.

Bankers.uz қуйида мазкур қарорнинг банк тизими ва инвесторлар учун энг муҳим жиҳатларини келтириб ўтади:

ЕТТБ билан стратегик ҳамкорлик ва тижоратлашув

Ҳужжатга кўра, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Европа тикланиш ва тараққиёт банки (ЕТТБ) ҳамда «Асакабанк» ўртасида банкнинг 15 фоиз акцияларини ЕТТБ томонидан сотиб олиш бўйича Ҳамкорликнинг асосий шартлари тўғрисида келишув имзоланган. Бу жараённи сифатли ташкил этиш ва акциялар нархи юзасидан музокаралар олиб бориш учун «Катта тўртлик»ка кирувчи нуфузли инвестиция банки ёки халқаро юридик компания молиявий консультант сифатида жалб қилинади.

Шунингдек, банк фаолиятида жиддий таркибий ўзгаришлар кутилмоқда:

Асакабанкнинг барча амалиётлари фақат бозор (тижорат) тамойиллари ва хатарларни бошқариш тизими талаблари асосида амалга оширилади. Банкнинг асосий фаолиятига хос бўлмаган (нопрофил) ва қўшимча юкланган ҳар қандай вазифаларни бажариш тўхтатилади.

Капитални қўллаб-қувватлаш ва дивиденд сиёсати

Банкни молиявий соғломлаштириш ва инвесторлар учун жозибадорлигини ошириш мақсадида давлат томонидан сезиларли ёрдам берилади:

Капитал инъекцияси: 2026 йилда Давлат бюджети ҳисобидан «Асакабанк» устав капиталига 95 миллион АҚШ доллари эквивалентида маблағ киритилади.

Муаммоли кредитлар: Активлар сифатини таҳлил қилиш натижаларига кўра муаммоли деб топилган кредитлар бўйича келгусидаги йўқотишлар Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг банкдаги узоқ муддатли кредитлари, депозитлари ва бюджет маблағлари ҳисобидан қоплаб борилади.

Фойда тақсимоти: Банкнинг 2024–2025 йиллардаги соф фойдаси тақсимланмайди ва оддий акциялар бўйича дивидендлар тўланмайди.

Банк балансини нопрофил активлардан тозалаш

Қарорга мувофиқ, банк ўзининг асосий фаолиятига кирмайдиган йирик мулкий мажмуалар ва инвестиция лойиҳаларидан халос бўлади:

Банк балансига олинган собиқ «Тошкент қишлоқ хўжалиги техникаси заводи» АЖнинг мулкий мажмуаси Давлат активларини бошқариш агентлигига (ДАБА) ўтказилади. Унинг қиймати келгусидаги хусусийлаштириш дастури доирасида тушадиган маблағлар ҳисобидан банкка қоплаб берилади.

Қиймати 382,6 млрд сўмлик 4 та лойиҳа ва улушлар (жумладан, «Яшил энергия» МЧЖ, «Uz CLAAS Agro» МЧЖ ҚК, «Khorezm Invest Project» МЧЖ) кейинчалик хусусийлаштириш шарти билан ДАБАга берилади.

Банк молиялаштириши режалаштирилган жами 780 млрд сўмлик фармацевтика стартаплари («Асака Фарм Венчурс» ва «Асака Фарм Инвест») «UzVC» миллий венчур фондига ўтказилади ҳамда давлат бюджетидан молиялаштирилади.

Молиявий мажбуриятлар реструктуризацияси

Активларнинг ДАБАга ўтказилиши оқибатида банк капитали камайишининг олдини олиш мақсадида, Иқтисодиёт ва молия вазирлигининг банк олдидаги қарийб 1,98 триллион сўмлик кредит мажбуриятлари банкнинг устав капиталига айлантирилади.

Мазкур қарор Ўзбекистон банк секторидаги йирик давлат банкларидан бирини тўлиқ тижоратлаштириш ва хорижий капитални жалб қилиш йўлидаги ҳал қилувчи қадамлардан бири бўлиши мумкин. Мутахассисларнинг таъкидлашича, ЕТТБнинг илк улушдор сифатида кириб келиши ва банкнинг нопрофил активлардан тозаланиши келгусида Асакабанкнинг тўлиқ хусусийлаштирилиши учун мустаҳкам пойдевор яратади.