Банк маълумотларига кўра, йил бошидан буён мессенжерлар ва ижтимоий тармоқларда 1200 га яқин турли хил фирибгарлик реклама кампаниялари аниқланган — ютуқли ўйинлар ва онлайн тотализаторлардан тортиб, машҳур хизматларнинг тўлов шакллари интерфейсини нусхалайдиган саҳифаларгача. Бундай саҳифа-нусхаларни яратиш учун фирибгарлар таниқли брендларнинг номларига ёзилиши бўйича ўхшаш манзилларга эга доменларни сотиб оладилар, уларда оммавий равишда фишинг саҳифалари яратилади, ижтимоий тармоқларда саҳифалар очилади, реклама материаллари яратилади, бунда жабрланувчига айнан нимани таклиф қилишлари олдиндан ҳар доим ҳам тушунарли эмас — файлни юклаб олиш, бузғунчилар гуруҳига қўшилиш ёки сайтлардаги шаклларга тўлов маълумотларини киритиш.

Бугунги кунда асосий кириш нуқталари — ижтимоий тармоқлар ва мессенжерлар. Айнан ўша ерда осон пул топиш ваъда қилинган сохта бўш иш ўринлари, "фойдали омонатлар" ва "кўпайтирилган лимитлар" ҳақидаги сохта саҳифалар, шунингдек, ёпиқ гуруҳларга қўшилиш ёки гўёки молиявий дастурларда иштирок этиш учун иловаларни юклаб олиш таклифлари пайдо бўлади. Мессенжерларда ҳали ҳам тўғридан-тўғри: фойдаланувчиларга маблағларни қайтармасдан товарларни тезкор сотиб олишда иштирок этиш, "тез даромад" таклиф қилинади ва карта маълумотларини сўрашади ёки ҳужжатлар, фотосуратлар ёки хизматларни янгилаш кўринишида APK-файлларни юборишади. Бундай файлларни ўрнатгандан сўнг, бузғунчилар телефонга, у билан бирга шахсий маълумотлар, банк иловалари ва ёзишмаларга кириш имкониятига эга бўладилар, — дейди Uzum Bank ахборот хавфсизлиги бўйича етакчи мутахассиси Жамол Азизов.

Унинг сўзларига кўра, бу йил эски схемаларнинг янги "ўрамлари" ҳам пайдо бўлмоқда. "Кафолатланган ютуқлар" билан онлайн казинода иштирок этиш, манфий фоизлар билан кредит олиш ёки қўшимча фойда ваъда қилган ҳолда "инвестиция лойиҳалари"га сармоя киритиш таклифлари тобора кўпайиб бормоқда. Тарифлар ўзгаради, аммо мантиқ ўзгармайди: фойдаланувчига энг жозибали шартлар кўрсатилади, қарор қабул қилишга шошилинади ва тезкор ҳаракатларга ундашади.

Хавфсизлик гуруҳлари ишининг кундалик статистикаси ҳам муаммонинг кўламини кўрсатади: кунига ўртача мутахассислар 50 тагача фирибгарлик кампаниясини блоклаши мумкин — уларнинг ҳар бирида одатда 2-3 тадан реклама эълонлари мавжуд. Бу умумий оқимнинг бир қисми, холос. Бундай ҳаракатлар доимий равишда аниқланади, айниқса бренд элементларидан фойдаланилганда. Шу билан бирга, блокировкалар билан вазиятни ҳал қилиб бўлмаслигини ҳисобга олиш керак — янги доменлар ва эълонлар бир неча дақиқада пайдо бўлади, шунинг учун фойдаланувчиларнинг эътиборли бўлиши муҳим аҳамиятга эга.

Мижозларимизнинг маълумотлари ва маблағлари ишончли ҳимояда бўлиши учун Uzum Bank фойдаланувчиларни қўллаб-қувватлашнинг қўшимча алгоритмларини жорий этмоқда. Ҳар бир мижоз ҳисобига кириш учун битта ишончли қурилма қайд қилинади. Шахсий маълумотларни ўзгартириш энди фақат қўллаб-қувватлаш хизмати орқали - шахсни мажбурий равишда қўшимча текшириш орқали амалга оширилиши мумкин. Бундан ташқари, муддатли тўловни расмийлаштиришда назоратни кучайтирамиз, — дейди Жамол.

Фирибгарлардан қандай ҳимояланиш мумкин?

Амалда ҳаммаси оддий нарсаларга бориб тақалади. Банк ходимлари сиздан СМС-кодни сўрамайди, йирик компаниялар эса ютуқли ўйинлар ўтказаётган бўлса ҳам, совринларни етказиб бериш учун тўлов талаб қилмайди. Агар кодни мессенжерда, реклама орқали ёки кутилмаган кирувчи қўнғироқ пайтида сўрашса, бу, шубҳасиз, фирибгарлардир.

Шунингдек, ҳеч қачон мессенжерлардаги реклама ва хабарлардаги ҳаволаларга кирманг ва мессенжерлар ёки ташқи сайтлардан олинган иловалар ёки APK файлларини ўрнатманг — фақат расмий илова дўконларидан юклаб олинган иловаларга ишонишингиз мумкин: Google Play Market ёки Apple App Store. Даромад, ютуқ ёки сармоя баҳонасида карта маълумотларини маълум қилиш, номаълум иловалар ёки APK-файлларни ўрнатиш талаблари ҳар доим алдов белгиси ҳисобланади.

Агар шубҳа туғилса — дарҳол алоқани узинг ва банкнинг расмий каналлари орқали маълумотларни текширинг. Агар сизни шоширишса ёки "жуда фойдали" шартлар таклиф қилишса, яхшиси, тўхтаб, ҳеч нарса қилмаганингиз маъқул.

Uzum ва экотизим хизматларининг расмий ресурслари:

Uzum.com

Uzum Bank — https://uzumbank.uz (қўллаб-қувватлаш хизмати: +998 78 777 07 99)

Uzum Nasiya — https://uzumbank.uz (қўллаб-қувватлаш хизмати: +998 78 777 07 99)

Uzum Market — https://uzum.uz (қўллаб-қувватлаш хизмати: @Uzum_Support_Bot)

Uzum Tezkor— https://www.uzumtezkor.uz(қўллаб-қувватлаш хизмати: @tezkorhelp_bot)

Uzum Avto — https://info.uzumavto.uz/ (қўллаб-қувватлаш хизмати: @uzumavto_help_bot)

Ҳамкорлик асосида